ورق عرشه گام ۶۵ یا ۷۵؟ مقایسه فنی و اقتصادی

ورق عرشه گام ۶۵ یا ۷۵؛ کدام انتخاب منطقی تر است؟

انتخاب گام ورق عرشه فولادی از آن تصمیم هایی است که در ظاهر ساده به نظر می رسد، اما در عمل می تواند روی چندین پارامتر فنی و اقتصادی پروژه اثر بگذارد. در بازار، دو ارتفاع ۶۵ و ۷۵ میلی متر از گام های متداول ورق عرشه فولادی هستند و بسیاری از تولیدکنندگان نیز محصولات خود را با همین دو پروفیل عرضه می کنند.

اما آیا گام ۷۵ همیشه بهتر از گام ۶۵ است؟خیر.

و آیا گام ۶۵ صرفاً به دلیل مصرف کمتر مصالح، انتخاب اقتصادی تری است؟باز هم نه.

مسئله بسیار ظریف تر از این حرف هاست. انتخاب صحیح باید با توجه به دهانه، ضخامت ورق، مشخصات پروفیل، بارگذاری، فاصله تیرها، ارتفاع سقف، حجم بتن و الزامات طراحی سازه انجام شود.

در این مقاله، تفاوت گام ۶۵ و ۷۵ را هم از منظر فنی و هم از نظر اقتصادی بررسی می کنیم تا مشخص شود هرکدام در چه شرایطی مزیت بیشتری دارند.

منظور از گام در ورق عرشه فولادی چیست؟

ورق عرشه فولادی یک ورق گالوانیزه تخت نیست؛ بلکه با دستگاه رول فرمینگ به شکل پروفیل ذوزنقه ای فرم داده می شود.

ارتفاع این پروفیل یکی از مشخصات مهم آن است که در بازار با عنوان گام شناخته می شود.

در ورق های متداول، گام ۶۵ یعنی ارتفاع پروفیل حدود ۶۵ میلی متر و گام ۷۵ یعنی ارتفاع پروفیل حدود ۷۵ میلی متر است. هر دو پروفیل در بازار ایران کاربرد دارند و بسته به تولیدکننده، عرض مفید آنها نیز می تواند متفاوت باشد. برای نمونه، برخی منابع بازار عرض مفید حدود ۹۹ سانتی متر برای گام ۶۵ و حدود ۹۴ سانتی متر برای گام ۷۵ گزارش کرده اند.

بنابراین گام تنها یک عدد روی مشخصات فنی نیست.

این عدد، بخشی از هندسه ای است که رفتار ورق را تحت تأثیر قرار می دهد.

ورق عرشه گام ۶۵ چیست؟

گام ۶۵ یکی از پروفیل های رایج عرشه فولادی است که ارتفاع موج یا پروفیل آن حدود ۶۵ میلی متر است.

این مدل به دلیل ارتفاع نسبتاً متعادل، در بسیاری از پروژه های ساختمانی مورد استفاده قرار می گیرد.

در مقایسه با گام ۷۵، پروفیل آن ارتفاع کمتری دارد و بسته به طراحی و مشخصات تولیدکننده، عرض مفید آن می تواند کمی بیشتر باشد.

نکته مهم این است که نباید تنها با دیدن عدد ۶۵ نتیجه گرفت که این مدل برای بارهای سبک ساخته شده است. ظرفیت واقعی ورق تابع مجموعه ای از پارامترهای هندسی و مکانیکی است.

ورق عرشه گام ۷۵ چیست؟

گام ۷۵ پروفیل عمیق تری نسبت به گام ۶۵ دارد.

ارتفاع بیشتر پروفیل می تواند در طراحی مقطع ورق، مزایای سازه ای ایجاد کند؛ زیرا هندسه عمیق تر می تواند بر سختی و ظرفیت خمشی ورق در مرحله مناسب اثرگذار باشد.

با این حال، عبارت «گام ۷۵ مقاوم تر است» اگر بدون قید و شرط گفته شود، دقیق نیست.

ممکن است یک ورق گام ۶۵ با ضخامت، فولاد و هندسه مناسب، برای یک پروژه مشخص کاملاً جوابگو باشد؛ در حالی که استفاده از گام ۷۵ برای همان پروژه هیچ مزیت اقتصادی محسوسی ایجاد نکند.

تفاوت هندسی گام ۶۵ و ۷۵

تفاوت اصلی در ارتفاع پروفیل است:

مشخصه	گام ۶۵	گام ۷۵
ارتفاع اسمی پروفیل	حدود ۶۵ میلی متر	حدود ۷۵ میلی متر
ارتفاع موج	کمتر	بیشتر
عرض مفید متداول	حدود ۹۹ سانتی متر در برخی محصولات	حدود ۹۴ سانتی متر در برخی محصولات
تعداد مصرفی در عرض مشخص	وابسته به عرض مفید	وابسته به عرض مفید
رفتار سازه ای	وابسته به ضخامت و هندسه	وابسته به ضخامت و هندسه
مصرف بتن	وابسته به هندسه و ضخامت دال	وابسته به هندسه و ضخامت دال
انتخاب نهایی	با محاسبات سازه ای	با محاسبات سازه ای

این اعداد را نباید به عنوان مشخصات ثابت تمام محصولات بازار تلقی کرد؛ زیرا هندسه فرمینگ و عرض مفید می تواند از تولیدکننده ای به تولیدکننده دیگر متفاوت باشد.

آیا گام ۷۵ واقعاً از گام ۶۵ مقاوم تر است؟

این پرسش یکی از رایج ترین سؤالات خریداران است.

پاسخ دقیق این است:

ارتفاع بیشتر پروفیل می تواند ظرفیت و سختی مقطع را افزایش دهد، اما به تنهایی معیار کافی برای تعیین مقاومت نیست.

ضخامت ورق، مقاومت تسلیم فولاد، شکل دقیق پروفیل، عرض کف و بال، برجستگی های سطحی، شرایط تکیه گاهی، دهانه و بارگذاری همگی در عملکرد مؤثر هستند.

بنابراین نمی توان گفت:

گام ۷۵ همیشه مقاوم تر از گام ۶۵ است.

بلکه باید گفت:

در شرایط هندسی و متریال مشابه، افزایش عمق پروفیل می تواند ظرفیت مقطع را بهبود دهد؛ اما مقایسه نهایی باید براساس مشخصات واقعی پروفیل و محاسبات سازه ای انجام شود.

این تفاوت ظریف، جلوی یک اشتباه رایج در بازار را می گیرد.

تأثیر ارتفاع گام بر ظرفیت باربری

یکی از مزایای مقطع عمیق تر، امکان افزایش مشخصات هندسی مؤثر مقطع است.

در بسیاری از مقاطع فولادی، افزایش عمق مقطع می تواند ممان اینرسی و مدول مقطع را افزایش دهد و در نتیجه رفتار خمشی مناسب تری ایجاد کند.

ورق عرشه نیز از این قاعده هندسی بی تأثیر نیست.

به همین دلیل، گام ۷۵ می تواند در برخی طراحی ها برای دهانه یا شرایط بارگذاری خاص مزیت داشته باشد.

اما این مزیت را نباید از جدول های عمومی بازار استخراج کرد و مستقیماً به پروژه تعمیم داد. ظرفیت واقعی باید براساس دیتاشیت همان پروفیل و محاسبات مهندس سازه تعیین شود.

مقایسه وزن ورق عرشه ۶۵ و ۷۵

اینجا یک نکته جالب وجود دارد.

گام بالاتر الزاماً به معنی وزن بسیار بیشتر ورق نیست.

وزن ورق به ضخامت، عرض ورق خام، عرض مفید، طول و هندسه فرمینگ وابسته است.

برای نمونه، یک جدول بازار برای ورق یک متری نشان می دهد که در ضخامت ۰.۸ میلی متر، وزن نمونه گام ۶۵ حدود ۸.۱۷۷ کیلوگرم و نمونه گام ۷۵ حدود ۸.۳۵۱ کیلوگرم به ازای یک متر طول گزارش شده است؛ یعنی اختلاف وجود دارد، اما مقدار آن محدود است.

بنابراین هنگام مقایسه وزن، عبارت «گام ۷۵ سنگین تر است» کافی نیست.

باید پرسید:

با چه ضخامت و چه عرض مفیدی؟

تأثیر عرض مفید ورق در مقایسه گام ۶۵ و ۷۵

یکی از پارامترهای مهم خرید عرشه فولادی، عرض مفید است.

در برخی محصولات، گام ۶۵ با عرض مفید حدود ۹۹ سانتی متر و گام ۷۵ با عرض مفید حدود ۹۴ سانتی متر عرضه می شود.

این اختلاف کوچک در یک برگ شاید چشمگیر نباشد.

اما وقتی پروژه چند هزار مترمربع سقف دارد، همین تفاوت می تواند تعداد برگ موردنیاز و مقدار اورلپ یا پرت را تحت تأثیر قرار دهد.

به همین دلیل، قیمت هر برگ معیار مناسبی برای مقایسه نیست.

قیمت باید بر مبنای مترمربع پوشش مفید محاسبه شود.

مقایسه میزان مصرف بتن در گام ۶۵ و ۷۵

این بخش از مقایسه، اهمیت اقتصادی زیادی دارد.

هرچه عمق پروفیل بیشتر باشد، فضای داخل دنده ها نیز بخشی از بتن مصرفی را تشکیل می دهد. در نتیجه اگر سایر شرایط ثابت باشند، تغییر هندسه پروفیل می تواند حجم بتن موردنیاز را تغییر دهد.

به همین دلیل، در مقایسه اقتصادی گام ۶۵ و ۷۵ نباید فقط قیمت ورق را بررسی کرد.

ممکن است ورق ارزان تر باشد، اما اگر در طراحی خاص باعث مصرف بیشتر بتن شود، بخشی از صرفه جویی اولیه از بین برود.

البته مقدار دقیق بتن باید از روی هندسه واقعی پروفیل و ضخامت دال محاسبه شود؛ نه صرفاً براساس عدد ۶۵ یا ۷۵.

تأثیر گام ورق بر ارتفاع کلی سقف

ارتفاع پروفیل مستقیماً در هندسه کلی دال نقش دارد.

وقتی گام از ۶۵ به ۷۵ میلی متر تغییر می کند، عمق ورق نیز بیشتر می شود. بنابراین اگر ارتفاع کل دال یا تراز نهایی سقف ثابت در نظر گرفته شده باشد، باید سهم پروفیل در این ارتفاع نیز در طراحی لحاظ شود.

این مسئله ممکن است روی:

• ارتفاع مفید طبقات
• حجم بتن
• وزن مرده
• جزئیات اتصال
• محل عبور تأسیسات

اثر بگذارد.

در پروژه هایی که محدودیت ارتفاع طبقه جدی است، چنین تفاوتی را نمی توان نادیده گرفت.

مقایسه عملکرد ورق در مرحله قبل از بتن ریزی

قبل از بتن ریزی، ورق عرشه فولادی عملاً نقش قالب ماندگار را ایفا می کند و باید وزن بتن تازه، نیروهای اجرایی و سایر بارهای مرحله ساخت را تحمل کند.

این مرحله اهمیت ویژه ای دارد.

چرا؟

چون هنوز بتن به مقاومت نهایی نرسیده و عملکرد مرکب کامل شکل نگرفته است.

در این مرحله، هندسه پروفیل، ضخامت ورق، دهانه آزاد و نحوه مهاربندی و تکیه گاه ها اهمیت زیادی پیدا می کنند.

انتخاب گام مناسب باید با توجه به همین وضعیت بحرانی انجام شود.

مقایسه عملکرد سقف پس از بتن ریزی

پس از گیرش بتن، شرایط سیستم تغییر می کند.

دال بتنی و اجزای فولادی مطابق طراحی سازه ای می توانند در قالب یک سیستم مرکب عمل کنند و گلمیخ ها نیز وظیفه انتقال برش بین اجزای فولادی و بتنی را بر عهده دارند.

در این مرحله، دیگر نمی توان تنها درباره «مقاومت خود ورق» صحبت کرد.

کل سیستم مطرح است.

به همین دلیل، انتخاب گام باید با جزئیات طراحی دال کامپوزیت، تیرهای فولادی و اتصالات برشی هماهنگ باشد.

نقش ضخامت ورق در انتخاب بین گام ۶۵ و ۷۵

ضخامت ورق یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده عملکرد عرشه است.

مثلاً مقایسه یک ورق گام ۶۵ با ضخامت ۰.۷ میلی متر و یک ورق گام ۷۵ با ضخامت ۱ میلی متر، مقایسه عادلانه ای نیست.

در این حالت، تفاوت عملکرد تنها به گام مربوط نمی شود.

در بازار، ضخامت های مختلفی برای عرشه فولادی عرضه می شود و برخی منابع، ضخامت های ۰.۸، ۰.۹، ۱ و ۱.۲۵ میلی متر را از ضخامت های رایج ذکر کرده اند.

بنابراین هنگام خرید باید مشخصات کامل پروفیل را دریافت کرد.

تأثیر دهانه تیرریزی بر انتخاب گام ورق

دهانه یکی از پارامترهای کلیدی در انتخاب عرشه فولادی است.

هرچه فاصله بین تکیه گاه ها بیشتر باشد، ورق تحت اثر بارهای بیشتری قرار می گیرد و کنترل خیز و مقاومت اهمیت بیشتری پیدا می کند.

در چنین شرایطی، ممکن است پروفیل عمیق تر یا ضخامت بیشتر انتخاب شود.

اما این موضوع نسخه عمومی نیست.

ممکن است با تغییر آرایش تیرها یا ضخامت ورق، یک گام ۶۵ به خوبی پاسخگو باشد.

در پروژه دیگری نیز گام ۷۵ گزینه مناسب تری باشد.

تأثیر بارهای وارد بر سقف در انتخاب گام

بار مرده، بار زنده، تیغه ها، تأسیسات، کف سازی و سایر بارهای پیش بینی شده باید در طراحی لحاظ شوند.

مثلاً سقف یک ساختمان مسکونی با سقفی که قرار است بارهای سنگین تأسیساتی یا کاربری خاص داشته باشد، شرایط یکسانی ندارد.

بنابراین انتخاب گام بر مبنای جمله ای مثل «گام ۷۵ برای بار سنگین بهتر است» رویکرد مهندسی کاملی نیست.

ابتدا بارگذاری مشخص می شود.

بعد سیستم مناسب انتخاب می شود.

نقش گل میخ در ورق عرشه گام ۶۵ و ۷۵

گلمیخ یا برش گیر یکی از اجزای مهم سیستم سقف عرشه فولادی است.

اتصال گل میخ به تیر فولادی و عبور مناسب آن از هندسه ورق باید در طراحی و اجرا کنترل شود.

ارتفاع گام ورق می تواند روی جزئیات اجرایی گلمیخ اثر بگذارد؛ بنابراین نوع و ارتفاع گل میخ باید با پروفیل انتخابی هماهنگ باشد. پیش از خرید، بررسی قیمت گلمیخ عرشه فولادی به صورت هم زمان با انتخاب گام ورق توصیه می شود، زیرا این دو مورد باید با هم هماهنگ انتخاب شوند.

این نکته به خصوص زمانی مهم می شود که ورق عرشه گام ۷۵ انتخاب شده باشد و ارتفاع پروفیل نسبت به گام های کم عمق تر افزایش پیدا کند.

بررسی فاصله گل میخ و محدودیت های اجرایی

تعداد و آرایش گل میخ ها موضوعی نیست که بتوان با یک فرمول بازاری برای همه پروژه ها تعیین کرد.

این موارد باید براساس طراحی سازه ای، ظرفیت اتصال و الزامات اجرایی مشخص شوند.

همچنین شکل دنده های ورق می تواند در محل قرارگیری و آرایش برش گیرها مؤثر باشد.

پس تغییر گام ورق می تواند به صورت زنجیره ای چند تصمیم دیگر را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

مقایسه اقتصادی گام ۶۵ و ۷۵

اقتصاد عرشه فولادی فقط قیمت ورق نیست.

برای محاسبه هزینه واقعی باید حداقل این موارد را در نظر گرفت:

هزینه ورق + بتن + گل میخ و متعلقات + حمل + اجرا + پرت + اثرات طراحی

این رویکرد به «هزینه چرخه اجرا» نزدیک تر است.

گاهی ورق گام ۷۵ قیمت اولیه بیشتری دارد، اما در طراحی مشخصی باعث کاهش وزن یا بهبود عملکرد موردنیاز می شود.

در شرایط دیگر، گام ۶۵ می تواند با قیمت و مصرف مصالح مناسب تر، تمام نیازهای پروژه را تأمین کند.

آیا گام ۷۵ گران تر است؟

لزومی ندارد.

قیمت عرشه فولادی تابع قیمت ورق گالوانیزه، ضخامت، وزن، فرمینگ، مقدار سفارش، برند ورق پایه، عرض مفید و هزینه تولید و حمل است.

بنابراین نمی توان صرفاً براساس ارتفاع گام گفت گام ۷۵ همیشه گران تر است.

البته اگر دو پروفیل از نظر شرایط تولید مشابه باشند، تفاوت وزن واحد طول و هندسه می تواند باعث تفاوت قیمت شود.

برای همین، بهترین روش این است که قیمت را بر مبنای مترمربع مفید و مشخصات یکسان مقایسه کنید. برای برآورد این هزینه، بررسی قیمت ورق عرشه فولادی به روز پیش از سفارش، گام مفیدی است.

چرا قیمت هر مترمربع دو گام متفاوت است؟

فرض کنیم دو فروشنده چنین قیمت هایی اعلام کنند:

• گام ۶۵: X تومان
• گام ۷۵: Y تومان

این اعداد تا زمانی که ضخامت، عرض مفید، وزن و شرایط تحویل مشخص نشده اند، اطلاعات کاملی نیستند.

ممکن است فروشنده اول قیمت را براساس ورق خام اعلام کرده باشد و فروشنده دوم قیمت را براساس ورق فرم شده.

ممکن است ضخامت ها متفاوت باشند.

یا حتی عرض مفید متفاوت باشد.

به همین دلیل، پیش فاکتور دقیق اهمیت زیادی دارد.

تأثیر عرض مفید بر قیمت واقعی ورق

اگر عرض مفید یک پروفیل ۹۹ سانتی متر و دیگری ۹۴ سانتی متر باشد، برای پوشاندن سطح مشخص ممکن است تعداد برگ متفاوتی نیاز باشد.

این تفاوت در پروژه های بزرگ می تواند اهمیت پیدا کند.

بنابراین فرمول بهتر برای مقایسه این است:

هزینه واقعی هر مترمربع = قیمت هر برگ ÷ مساحت مفید پوشش هر برگ

نه اینکه صرفاً قیمت هر برگ را مقایسه کنیم.

مقایسه پرت ورق در گام ۶۵ و ۷۵

پرت ورق بیشتر به هندسه پروژه، ابعاد دهانه ها، طول های برش، محل ستون ها و نحوه چیدمان ورق ها بستگی دارد.

گام ورق نیز می تواند از طریق عرض مفید و هندسه پروفیل بر این مسئله اثر بگذارد.

اما نباید انتظار داشت تغییر از ۶۵ به ۷۵ به تنهایی پرت پروژه را مشخص کند.

اگر نقشه سقف به صورت دقیق بهینه سازی شود، می توان مقدار پرت را کاهش داد.

تأثیر گام ورق بر هزینه بتن

در تحلیل اقتصادی، بتن بخش مهمی از هزینه سقف است.

تغییر ارتفاع پروفیل می تواند حجم بتن داخل دنده ها را تغییر دهد. به همین دلیل، مقایسه قیمت ورق بدون محاسبه بتن، یک تحلیل ناقص است.

در برخی شرایط ممکن است گام ۶۵ به دلیل هندسه کم عمق تر، حجم بتن کمتری نیاز داشته باشد.

اما اگر طراحی سازه ای گام ۷۵ را به عنوان گزینه مناسب انتخاب کرده باشد، صرفه جویی در بتن نباید به قیمت کاهش ظرفیت یا ایجاد مشکل سازه ای انجام شود.

مصالح ارزان تر همیشه سقف اقتصادی تری نمی سازند.

تأثیر گام بر هزینه حمل و اجرا

وزن کل ورق، تعداد برگ ها، طول قطعات و فاصله کارخانه تا پروژه همگی بر لجستیک اثر می گذارند.

اگر تفاوت وزن دو گام ناچیز باشد، هزینه حمل ممکن است تفاوت چشمگیری ایجاد نکند.

اما در سفارش های تناژ بالا، حتی اختلاف کوچک وزن واحد سطح نیز ارزش محاسبه دارد.

از سوی دیگر، سهولت نصب و فرمینگ مناسب نیز می تواند بر زمان اجرای پروژه تأثیر بگذارد.

کدام گام برای پروژه های با دهانه متوسط مناسب تر است؟

در بسیاری از پروژه های متعارف، گام ۶۵ می تواند گزینه ای کاملاً قابل بررسی باشد؛ به خصوص اگر دهانه، بارگذاری و ضخامت ورق در محدوده ای قرار داشته باشند که این پروفیل پاسخگوی طراحی باشد.

اما انتخاب نهایی باید توسط محاسبات سازه ای انجام شود.

عبارت «دهانه متوسط = گام ۶۵» یک قاعده طراحی نیست.

این فقط یک جهت گیری اولیه برای بررسی گزینه هاست.

کدام گام برای دهانه های بزرگ تر مناسب تر است؟

در دهانه های بزرگ تر، مسئله خیز و ظرفیت باربری ورق اهمیت بیشتری پیدا می کند.

در چنین شرایطی، پروفیل عمیق تر می تواند یکی از گزینه های قابل بررسی باشد.

به همین دلیل، گام ۷۵ ممکن است در برخی طراحی ها مزیت ایجاد کند.

اما اگر ضخامت ورق، فاصله تیرها یا سایر پارامترها تغییر کنند، نتیجه نیز تغییر خواهد کرد.

پس گام ۷۵ را باید یک گزینه طراحی دانست، نه یک نسخه آماده برای تمام دهانه های بزرگ.

گام ۶۵ یا ۷۵ برای ساختمان های چندطبقه؟

در ساختمان های چندطبقه، تعداد طبقات به تنهایی تعیین کننده گام عرشه نیست.

آنچه اهمیت دارد، شرایط هر طبقه، دهانه ها، بارگذاری و سیستم سازه ای است.

ممکن است در یک ساختمان چندطبقه از گام ۶۵ استفاده شود و در پروژه دیگری گام ۷۵ انتخاب شود.

در پروژه های مرتفع، اهمیت کنترل وزن مرده بیشتر می شود و همین مسئله می تواند تحلیل اقتصادی و سازه ای را پیچیده تر کند.

گام ۶۵ یا ۷۵ برای پارکینگ و ساختمان های تجاری؟

پارکینگ ها و فضاهای تجاری معمولاً می توانند بارگذاری و هندسه متفاوتی نسبت به ساختمان های مسکونی داشته باشند.

بارهای متمرکز، دهانه های بزرگ تر و تأسیسات متعدد از جمله عواملی هستند که باید در طراحی لحاظ شوند.

در چنین پروژه هایی بهتر است ابتدا بارگذاری و دهانه ها مشخص شود و سپس بین گام ۶۵ و ۷۵ تصمیم گیری شود.

آیا گام ۷۵ همیشه انتخاب بهتری است؟

قطعاً نه.

این یکی از مهم ترین نکات این مقاله است.

گام ۷۵ ممکن است در یک پروژه انتخاب مناسب تری باشد و در پروژه ای دیگر فقط هزینه اضافی ایجاد کند.

اگر گام ۶۵ تمام الزامات طراحی را تأمین کند، افزایش ارتفاع پروفیل بدون نیاز سازه ای لزوماً مزیت اقتصادی ندارد.

در مهندسی سازه، بیشتر بودن یک مشخصه به خودی خود به معنی بهتر بودن نیست.

بهینه بودن مهم تر است.

اشتباهات رایج هنگام انتخاب گام عرشه فولادی

اشتباه اول: انتخاب براساس قیمت هر برگ

قیمت هر برگ بدون دانستن عرض مفید و طول، معیار ناقصی است.

اشتباه دوم: تصور اینکه گام ۷۵ همیشه قوی تر است

مقاومت تابع مجموعه مشخصات مقطع است.

اشتباه سوم: بی توجهی به ضخامت

گام بدون ضخامت معنای کافی برای مقایسه ندارد.

اشتباه چهارم: نادیده گرفتن بتن

هندسه پروفیل روی حجم بتن اثر دارد.

اشتباه پنجم: انتخاب توسط فروشنده به جای طراح

فروشنده می تواند مشخصات محصول را ارائه کند، اما انتخاب سازه ای باید براساس طراحی پروژه باشد.

آیا می توان گام ورق را براساس قیمت انتخاب کرد؟

بهتر است چنین کاری انجام نشود.

قیمت باید یکی از متغیرهای تصمیم باشد، نه متغیر تعیین کننده.

روش درست این است:

ابتدا نیاز سازه ای → سپس گزینه های فنی → سپس مقایسه اقتصادی

نه:

ابتدا ارزان ترین ورق → سپس تطبیق دادن پروژه با آن

این دو روش شاید در ظاهر مشابه باشند، اما از نظر مهندسی تفاوت بنیادین دارند.

هنگام خرید ورق عرشه گام ۶۵ و ۷۵ چه مشخصاتی را بگیریم؟

قبل از خرید، از فروشنده یا تولیدکننده این مشخصات را به صورت مکتوب دریافت کنید:

• گام دقیق پروفیل
• ضخامت واقعی ورق
• عرض خام
• عرض مفید
• طول هر برگ
• وزن هر مترمربع
• جنس و گرید فولاد
• نوع و وزن پوشش گالوانیزه
• شکل و ابعاد برجستگی ها
• استاندارد یا مشخصات فنی تولید
• تعداد برگ
• وزن کل سفارش
• شرایط حمل
• زمان تحویل
• قیمت نهایی

این اطلاعات باعث می شود مقایسه دو پیشنهاد فروش واقعاً هم تراز باشد.

جدول مقایسه ورق عرشه گام ۶۵ و ۷۵

معیار	گام ۶۵	گام ۷۵
ارتفاع پروفیل	حدود ۶۵ میلی متر	حدود ۷۵ میلی متر
عمق پروفیل	کمتر	بیشتر
ظرفیت بالقوه مقطع	وابسته به طراحی	می تواند با افزایش عمق بهبود یابد
وزن	وابسته به ضخامت و هندسه	وابسته به ضخامت و هندسه
عرض مفید متداول	حدود ۹۹ سانتی متر در برخی محصولات	حدود ۹۴ سانتی متر در برخی محصولات
مصرف بتن	وابسته به هندسه دال	وابسته به هندسه دال
ارتفاع کل سیستم	کمتر	بیشتر، در صورت ثابت بودن سایر شرایط
قیمت	وابسته به مشخصات	وابسته به مشخصات
کاربرد	طیف گسترده ای از پروژه ها	طیف گسترده ای از پروژه ها
انتخاب نهایی	براساس طراحی	براساس طراحی

در منابع بازار نیز نمونه هایی از تولید و عرضه هر دو گام ۶۵ و ۷۵ وجود دارد و اختلاف عرض مفید و وزن بین پروفیل ها بسته به محصول قابل مشاهده است.

یک مثال ساده برای مقایسه اقتصادی

فرض کنیم پروژه ای به ۱۰۰۰ مترمربع عرشه فولادی نیاز دارد.

در حالت اول، گام ۶۵ انتخاب شده و قیمت ورق پایین تر است.

در حالت دوم، گام ۷۵ قیمت بیشتری دارد اما مشخصات سازه ای متفاوتی ارائه می دهد.

اگر تنها قیمت ورق را مقایسه کنیم، گام ۶۵ برنده خواهد شد.

اما اگر در طراحی مشخص شود که گام ۷۵ امکان استفاده از ضخامت متفاوت، کاهش برخی الزامات یا بهبود رفتار ورق در دهانه موردنظر را فراهم می کند، نتیجه اقتصادی ممکن است تغییر کند.

از طرف دیگر، اگر هر دو گام از نظر طراحی کاملاً پاسخگو باشند، گزینه ارزان تر می تواند منطقی تر باشد.

پس اقتصادی ترین گزینه، الزاماً ارزان ترین ورق نیست؛ گزینه ای است که کمترین هزینه را برای رسیدن به عملکرد موردنیاز ایجاد کند.

جمع بندی؛ گام ۶۵ بخریم یا گام ۷۵؟

اگر بخواهیم تمام بحث را در چند جمله خلاصه کنیم، تفاوت اصلی گام ۶۵ و ۷۵ در هندسه پروفیل و ارتفاع آن است. گام ۷۵ پروفیل عمیق تری دارد و این ویژگی می تواند در شرایط مشخصی به بهبود عملکرد مقطع کمک کند؛ در مقابل، گام ۶۵ با ارتفاع کمتر و مشخصات متفاوت، می تواند برای بسیاری از پروژه ها گزینه ای کاملاً مناسب و اقتصادی باشد.

در بازار ایران هر دو گام ۶۵ و ۷۵ از پروفیل های متداول عرشه فولادی محسوب می شوند.

اما یک نکته را باید با حروف درشت به خاطر سپرد:

گام ۷۵ الزاماً بهتر از گام ۶۵ نیست.

انتخاب صحیح به مجموعه ای از عوامل وابسته است:

دهانه + بارگذاری + ضخامت ورق + مشخصات فولاد + هندسه پروفیل + حجم بتن + جزئیات گل میخ + قیمت تمام شده

اگر طراحی پروژه با گام ۶۵ به خوبی تأمین شود، انتخاب گام ۷۵ صرفاً به دلیل ارتفاع بیشتر ممکن است توجیه اقتصادی نداشته باشد.

اگر شرایط پروژه نیازمند عملکرد بالاتر مقطع باشد، گام ۷۵ می تواند گزینه قابل بررسی و حتی انتخاب مناسب تری باشد.

در نهایت، برای خرید، قیمت را به صورت «تومان به ازای هر برگ» مقایسه نکنید. ضخامت، طول، عرض مفید، وزن، گام، مشخصات فولاد و قیمت هر مترمربع مفید را کنار هم قرار دهید. برای برآورد نهایی هزینه پروژه، بررسی قیمت سقف عرشه فولادی به صورت کامل (ورق + گلمیخ + اجرا) توصیه می شود.

این همان جایی است که یک خرید معمولی به یک خرید مهندسی تبدیل می شود.