پزشکی و سلامت

قرص خواب بعد از واکسن کرونا

عوارض ناشی از واکسن به طور معمول از ۱۲ ساعت تا کمتر از 7 روز بعد از تزریق واکسن کرونا به طور متغیر و خفیف در بعضی افراد ممکن است رخ دهد و در موارد بسیار نادر برخی عوارض ممکن است یک ماه بعد از واکسیناسیون بروز یابد که این عوارض شامل تب، بدن درد و خستگی، ضعف و بی‌حالی، تهوع و استفراغ، اسهال، یبوست و بی‌اشتهایی است و توصیه ما در این حالات مصرف مایعات و غذاهای آبدار، میوه‌جات، سبزیجات، لبنیات، گوشت، دل و جگر، زرده تخم‌مرغ، غلات سبوس دار، حبوبات، مغزها، منابع غذایی ویتامین‌های گروه “بی”، منابع غنی از امگا 3، منابع غذایی منیزیم دار، ترکیبات حاوی کافئین، منابع غذایی حاوی ب۶، ب ۱۲ و ب 2 و شربت عسل با کنترل قند خون است، ضمن اینکه افزودن دارچین، زنجبیل و سیاهدانه به غذاها هم توصیه می‌شود.

هم زمان با شتاب گرفتن تدریجی روند تزریق واکسن کرونا به گروه های سنی مختلف در کشور، به نظر می‌رسد بسیاری از مردم نسبت به رفتار تغذیه‌ای بعد از آن و نیز مراقبت‌های لازم، نیازمند اطلاعات کافی و مفید از سوی کارشناسان حوزه بهداشت و درمان هستند. به عقیده پزشکان و کارشناسان حوزه بهداشت و درمان، تردیدی نیست که رعایت برخی نکات تغذیه‌ای و پرهیز از مصرف برخی غذاها، می‌تواند باعث ارتقای سلامت و تقویت کارایی سیستم ایمنی بدن افراد شود که این وضعیت مانع از بروز علائم و عوارض احتمالی ناشی از تزریق واکسن کرونا در آنان خواهد شد. توصیه می شود که شب قبل از واکسیناسیون خواب خوب و راحتی داشته باشید و به طور کلی بهداشت خواب را رعایت کنید.

این روزها برای بسیاری از افراد، که برای واکسیناسیون علیه ویروس کرونا آماده می‌شوند یا این واکسن را تزریق کرده اند، این سوال مطرح می‌شود که قبل و بعد از تزریق واکسن کرونا چه نکاتی را در تغذیه و رفتار خود باید رعایت کنند تا بیشتر به ایمنی آنها کمک شود. به طور کلی می توان گفت ضروری است افراد با مواد غذایی که به سلامت و افزایش کارایی سیستم ایمنی بدن آنان در زمان واکسیناسیون کمک می‌کند، آشنا شوند تا بتوانیم علائم و عوارض احتمالی ناشی از تزریق واکسن کرونا را به حداقل رسانده و سیستم ایمنی خود را در برابر این بیماری موذی تقویت کنند.

در زمان تزریق واکسن کرونا فرد نباید ناشتا باشد، زیرا ممکن است پس از تزریق واکسن دچار سرگیجه یا اُفت فشار شود که برای جلوگیری از بروز این مشکلات در هنگام واکسن زدن، لازم است افراد صبحانه یا میان وعده ساده‌ای مصرف کرده و شب قبل از واکسیناسیون نیز غذای سبکی مانند سوپ حاوی مرغ، سبزی‌های سبز تیره تازه (اسفناج، جعفری و کلم بروکلی) میل کنند که این موضوع به ویژه در مورد افرادی که ترس از آمپول زدن دارند، حتما باید رعایت شود. همچنین مصرف شیر، میوه، تخم‌مرغ و لقمه نان و پنیر، همراه با سبزیجاتی مثل گوجه فرنگی، خیار و غیره به عنوان صبحانه یا میان وعده قبل از تزریق واکسن کرونا توصیه می‌شود.

توصیه دیگر ما این است که فرد شب قبل از واکسیناسیون، خواب خوب و راحتی داشته باشد و بهداشت خواب را رعایت کند، زیرا خواب کافی و آرام یکی از رازهای سلامت و طول عمر انسان، همراه با زندگی بانشاط است و نقش مهمی در آماده‌سازی سیستم ایمنی بدن و تقویت آن ایفا می‌کند. بنابراین باید از کار کردن با هرگونه دستگاه الکترونیکی همچون تلفن همراه و کامپیوتر و تماشای طولانی ‌مدت تلویزیون، حداقل یک ساعت قبل از خواب تا حد امکان پرهیز شود، این کار باعث می‌شود فرد بتواند خواب راحت و عمیقی داشته باشد و بدن وی در آرامش کامل تا صبح استراحت کند. از سوی دیگر مصرف غذاهای ساده و سبک می‌تواند زمینه ساز یک خواب خوب باشد، که باید سعی کرد بین مصرف شام و زمان خواب حدود 2 ساعت فاصله بیفتد، ضمن اینکه مصرف یک لیوان شیر گرم به داشتن یک خواب راحت کمک می‌کند.

در زمان‌های قبل و بعد از تزریق واکسن کرونا کدام ماده غذایی باید بیشتر مصرف شود

در زمان‌های قبل و بعد از تزریق واکسن کرونا مصرف آب و مایعات فراوان، مواد غذایی ضدالتهاب، مصرف بیشتر سبزی‌ها و میوه‌ها، مصرف منابع غذایی پروتئینی و مکمل ویتامین “د” توصیه می‌شود.

در زمان‌های قبل و بعد از تزریق واکسن کرونا باید از مصرف فست فودها، غذاهای چرب، سنگین و پرنمک و تنقلات شور و نوشیدنی‌های خیلی شیرین موجب تضعیف سیستم ایمنی بدن می شوند و زمینه را برای ابتلا به انواع بیماری‌ها از جمله کرونا فراهم می‌کند که همواره باید از مصرف بی‌رویه آنها پرهیز کرد ؛ همچنین توصیه می‌شود به منظور عملکرد بهتر سیستم ایمنی بدن، قبل و پس از واکسیناسیون از مصرف اینگونه غذاها خودداری شود، ضمن اینکه از مصرف روغن‌های نباتی جامد و نیمه جامد، روغن‌ها و چربی‌های حیوانی به دلیل تحریک و ایجاد التهاب، پرهیز شود.

بررسی ها نشان داده است که فوتی‌های ناشی از کرونا در جمعیت بالای ۷۰ سال کاهش یافته و میانگین سنی فوت‌شدگان از ۶۲ به ۵۳ رسیده که گسترش تزریق واکسن کرونا در سنین بالا و همچنین ابتلا به سویه هندی آن در سنین پایین‌تر علت اصلی آن مطرح شده است. اکنون دوران خودمراقبتی و آگاه‌سازی است، به طوری که هر فرد باید از خود و اطرافیانش مراقبت کند و با مشاهده علائمی مانند گلودرد، تب، بی‌حالی، کسالت، کوفتگی و آبریزش‌ بینی خود را قرنطینه کرده و رعایت پروتکل‌های بهداشتی شامل ماسک زدن، دوری از تجمع و رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی را جدی بگیرد.

اقداماتی که باید بعد از تزریق واکسن کرونا انجام دهید

استراحت کافی

توصیه می شود که شب قبل از تزریق واکسن کرونا خواب خوب و راحتی داشته باشید و به طور کلی بهداشت خواب را رعایت کنید. خواب کافی همراه با آرامش، نقش مهمی در آماده سازی سیستم ایمنی بدن و تقویت آن ایفا می کند. خواب خوب، آرام و پیوسته به دفع مواد زاید بدن کمک می کند، شب قبل از تزریق واکسن کرونا از کار کردن با هرگونه دستگاه دیداری الکترونیکی (موبایل، کامپیوتر و تلویزیون) تا حد امکان پرهیز شود، این کار باعث می شود بتوانید خواب راحت و عمیقی را تجربه کنید و بدن شما بتواند در آرامش کامل تا صبح استراحت کند.

تغذیه مناسب

مواد غذایی ضد التهاب، از جمله یک رژیم غذایی سالم که در طولانی مدت رعایت شود پاسخ ایمنی بدن را بهبود بخشده و به ما کمک می کند تا بهتر با عفونت ها مبارزه کرده و پاسخ ایمنی به تزریق واکسن کرونا را تقویت کرد. مصرف بیشتر غذاهای تازه و طبیعی مانند میوه ها، سبزیجات، ماهی های چرب، آجیل و مغز دانه ها به کارکرد بهتر سیستم ایمنی بدن شما کمک می کند زیرا التهاب کمتری در بدن ایجاد می کند.

خوردن غذاهای ضد التهاب پس از تزریق واکسن کرونا می تواند موثر باشد بطور مثال زردچوبه جزو ادویه ای است که خاصیت ضد التهابی دارد و می توانید آنرا به غذا اضافه کرده و یا در چای مصرف کنید. همچنین ماهی نوعی غذای ضد التهاب محسوب می شود. ماهی آزاد، خال مخالی، ساردین و شاه ماهی و روغن ماهی بیشترین امگا 3 را به عنوان عامل ضد التهابی دارند. آجیل، بادام، گردو و روغن زیتون فرابکر نیز از مواد غذایی ضد التهاب محسوب می شوند.

مواد مغذی تقویت کننده سیستم ایمنی بدن، خوردن غذای بسیار مغذی حاوی انواع ویتامین ها و مواد معدنی بویژه زینک و ویتامین “ث” به سیستم ایمنی بدن کمک می کند. البته این به آن معنی نیست که مصرف مکمل ها سبب عملکرد بهتر واکسن می شود. منابع غذایی ریزمغذی ها عبارتند از انواع میوه و سبزی تازه فصل و لبنیات.

تامین آب بدن به میزان کافی قبل و بعد از تزریق واکسن کرونا بسیار مهم است. مصرف مایعات کافی نه تنها سبب عملکرد بهتر بدن در شرایط جدید واکسیناسیون می شود، بلکه، سبب می شود از افت فشار افرادی که معمولا ترس از آمپول و یا واکسن دارند نیز جلوگیری کند. افرادی که ابتلا به بیماری های قلبی عروقی، فشار خون بالا یا بیماری های ریوی دارند در خصوص میزان مصرف مایعات باید با پزشک خود مشورت کنند. مواد غذایی آبدار مانند میوه ها، سبزیجات، انواع سوپ و آبگوشت علاوه برکمک به تامین آب بدن، سیستم ایمنی بدن را نیز تقویت می کند. همچنین در صورت ایجاد تب بعد از واکسیناسیون، توصیه می شود مایعات به میزان فراوان نوشیده شود.

در خصوص غذاهایی که باید از مصرف آنها پرهیز شود هم باید از مصرف غذاهای فرآوری شده، نه فقط هنگام تزریق واکسن، بلکه در تمام طول سال پرهیز کرد، روغن های گیاهی مانند روغن ذرت، روغن سویا و سایر مواد غذایی فرآوری شده (مانند فست فود، غذاهای سرخ شده و غذاهای کنسروی) که معمولا در بدن ایجاد التهاب می کنند، نیز اجتناب شود.

واکسن کرونا سینوواک چین دُز سوم می‌خواهد

نتایج یک بررسی جدید از سوی متخصصان چینی نشان می دهد آنتی بادی های تولید شده با تزریق واکسن کرونا سینوواک از حدود شش ماه پس از تزریق دُز دوم در اکثر دریافت کنندگان واکسن به کمتر از آستانه آن کاهش پیدا می کند و تزریق دُز سوم می تواند اثربخشی آن را تقویت کند. نتایج این بررسی نشان می دهد آنتی بادی های تولید شده با تزریق واکسن سینوواک از حدود شش ماه پس از تزریق دُز دوم در اکثر دریافت کنندگان واکسن به کمتر از آستانه آن کاهش پیدا می کند و تزریق دُز سوم می تواند اثربخشی آن را تقویت کند.

محققان چینی یافته های بدست آمده را بر اساس مطالعه نمونه خون افراد سالم ۵۹- ۱۸ سال منتشر کردند. در این مطالعه مشخص شد افرادی که دو دُز واکسن را با فاصله دو یا چهار هفته دریافت کرده اند، پس از گذشت شش ماه به ترتیب تنها از ۱۶.9 و ۳۵.2 درصد از سطح آنتی بادی خنثی کننده ویروس کرونا، بالاتر از آستانه برخوردار بودند. این ارزیابی براساس داده های دو گروه و با حضور بیش از ۵۰ داوطلب بوده است، در حالیکه در این مطالعه دُز سوم به ۵۴۰ داوطلب تزریق شد.

به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری رویترز، نتایج این مطالعه نشان داد: هنگامی که داوطلبان برخی گروه ها دُز سوم واکسن کرونا را حدود شش ماه بعد از مرحله دوم تزریق کردند، سطح آنتی بادی خنثی کننده ۲۸ روز پس از تزریق دُز دوم حدود سه تا پنج برابر افزایش یافت.

سوئدی‌ها واکسن کرونا استنشاقی می سازند

محققان سوئدی در حال آزمایش یک واکسن کرونا استنشاقی برای مبارزه با کووید-۱۹ هستند. اینگمو اندرسون، شیمیدان مطرح سوئدی در آزمایشگاه‌های دهکده مدیکون که یکی از بزرگ‌ترین پارک‌های علم و فناوری سوئد است، یک ماده استنشاق پلاستیکی نازک به اندازه نصف یک جعبه کبریت را ابداع کرده است که می‌تواند انقلابی در واکسن‌های کووید ۱۹ باشد.

تیم وی امیدوار است که این محصول کوچک بتواند نقش مهمی در مبارزه جهانی با ویروس کرونا داشته باشد و به مردم اجازه دهد نسخه‌های پودری واکسن‌های آینده را در خانه مصرف کنند. این کار حتی ممکن است مصرف واکسن کرونا به شکل قرص را هم مهیا کند. تولید این نوع واکسن کرونا آسان و ارزان است. کافی است لایه پلاستیکی نازک را از روی آن بردارید تا دستگاه استنشاق واکسن فعال شود و سپس آن را در دهان خود قرار دهید و دم و بازدم عمیق انجام دهید تا واکسن وارد بدن شود.

واکسن کرونا از پروتئین‌های تولید شده توسط ویروس کووید ۱۹ استفاده می‌کند که برخلاف سایر پلتفرم‌های استفاده شده توسط واکسن‌های فایزر، مدرنا و آسترازنکا است و می‌تواند تا دمای ۴۰ درجه سانتی‌گراد را تحمل کند. تحمل دمایی در واقع یک تفاوت عمده با شرایط لازم برای ذخیره واکسن‌های رایج ویروس کروناست که توسط سازمان بهداشت جهانی تأیید شده‌اند و همه به‌صورت مایع هستند. واکسن‌های فعلی قبل از انتقال به یخچال باید در ویال‌های شیشه‌ای مقاوم در دمای پایین منفی ۷۰ درجه سانتی‌گراد نگهداری شود، در غیراین‌صورت کارایی خود را از دست می‌دهند.

اولا وینکوئیست، بنیانگذار استارت‌آپ ISR و استاد ایمونولوژی در انستیتوی کارولینسکا، می‌گوید: نقطه عطف واکسن پودری این است که شما می‌توانید آن را خیلی راحت و بدون زنجیره سرما توزیع کنید و بدون نیاز به ارائه‌دهندگان خدمات بهداشتی، در اختیار مردم قرار دهید.

این شرکت هم‌اکنون واکسن‌های خود را روی نسخه‌های مختلف ویروس کرونا ازجمله بتا (آفریقای جنوبی) و آلفا (انگلیس) آزمایش می‌کند. باور سازندگان این است که می‌تواند به‌ویژه در سرعت بخشیدن به واکسیناسیون در آفریقا، جایی که هم‌اکنون هیچ تولیدکننده واکسن داخلی ندارند و آب و هوای گرم و منابع محدود برق باعث ایجاد چالش‌های اساسی در هنگام ذخیره‌سازی‌ و تحویل واکسن‌های فعلی کووید-۱۹ شده است، مفید واقع شود.

اگرچه شرکت‌های ISR و Iconovo بودجه کافی برای شروع مطالعات انسانی در 2‌ ماه آینده را جمع‌آوری کرده‌اند اما این واکسن کرونا تاکنون فقط روی موش‌ها آزمایش شده است. اما در جامعه پزشکی درباره آن خوش‌بینی وجود دارد و اگر واکسن‌های پودری مانند واکسیناسیون فعلی موفقیت آمیز باشد، می‌تواند در پاسخ جهانی به بیماری همه گیر ویروس کرونا انقلابی ایجاد کند و همچنین ذخیره و توزیع واکسن سایر بیماری‌ها را آسان کند.


به گزارش خبرنگار ایمنا، میلیون‌ها نفر در سراسر دنیا در حال حاضر علیه بیماری کرونا واکسینه شده‌اند، و با این کار همه ما کم‌کم به زندگی عادی و انجام فعالیت‌هایی که از انجام آنها با افرادی که دوست‌شان داریم لذت می‌بریم، نزدیک‌تر می‌شویم، بسیاری از افراد هنوز منتظر واکسن هستند و واکسیناسیون برایشان دیرتر اتفاق خواهد افتاد، ولی همچنان سوالات زیادی درباره روند و نحوه واکسیناسیون و آنچه که در انتظارشان است، دارند.

بهترین روش برای مبارزه با همه‌گیری کووید -۱۹ واکسیناسیون است، واکسن‌های کووید -۱۹ با ایجاد پاسخ ایمنی در برابر ویروس کرونا به طور قابل توجهی باعث کاهش ریسک پیشرفت بیماری کرونا و عواقب جدی ناشی از این بیماری می‌شوند.

گزارش‌های وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی حاکی از آن است که برنامه واکسیناسیون کرونا در کشور حداقل به مدت یک‌سال ادامه خواهد داشت، این برنامه با اولویت گروه‌های درمانی آغاز شده است و به مرور زمان به بخش بزرگی از جمعیت کشور تسری خواهد یافت.

بررسی‌ها نشان می‌دهد، برای دستیابی به اهداف نهایی و مهار کرونا، باید حداقل ۷۰ درصد جامعه واکسینه شوند که این موضوع به معنای تحت پوشش قرار گرفتن ۶۰ میلیون ایرانی است و اگر مبنا دریافت حداقل دو نوبت واکسن به ازای هر فرد باشد نیازمند ۱۲۰ میلیون دوز واکسن خواهیم بود.

واکسیناسیون باعث کاهش تعداد ناقلین بدون علامت می‌شود و مهمترین ابزار برای کنترل همه گیری کووید -۱۹ به شمار می‌رود، عواقب ابتلای افراد به بیماری کووید -۱۹ قابل پیش بینی نیست و تأخیر در واکسیناسیون احتمال ابتلای هر فرد به بیماری شدید را در همه‌گیری کووید -۱۹ افزایش می‌دهد.

ملاحظات پیش از واکسیناسیون

– در صورتی که فردی به دارو حساسیت دارد لازم است با پزشک مشورت کرده و توضیحات ضروری را دریافت کند. در چنین شرایطی باید فاکتور شمارش کامل خون یا هموگرام با عنوان اختصاریِ CBC (به مفهوم اطلاعات کلی درخواستی پزشک درباره سلول‌های خون بیمار)، پروتئین واکنش پذیر سی (CRP) یا ایمونوگلوبولین-ای (IgE) تحت نظر پزشک بررسی شود.

– پیش از واکسیناسیون فرد باید غذای کافی و داروی تجویزی را مصرف کند. تا حد امکان آرامش داشته باشد و لازم به ذکر است که مراجعه به مشاور برای افرادی که مضطرب هستند، کمک کننده است.

– افراد مبتلا به دیابت یا فشار خون بالا باید شرایط جسمی خود را با مشورت پزشک تحت کنترل داشته باشند. بیماران مبتلا به سرطان، به ویژه بیمارانی که تحت شیمی درمانی قرار دارند نیز باید طبق توصیه‌های پزشک و تحت نظر متخصص عمل کنند.

– همچنین به افرادی که به عنوان بخشی از روند درمان کووید -۱۹ پلاسما یا آنتی بادی مونوکلونال دریافت کرده‌اند یا افرادی که در یک ماه و نیم گذشته آلوده شده‌اند، توصیه می‌شود که در حال حاضر واکسن تزریق نکنند.

آیا نیاز به استراحت بیشتری داریم؟

توصیه می‌شود که شب قبل از واکسیناسیون خواب خوب و راحتی داشته باشید و به طور کلی بهداشت خواب را رعایت کنید. خواب مناسب و آرام یکی از رازهای سلامت و طول عمر انسان همراه با زندگی با نشاط است. خواب کافی همراه با آرامش، نقش مهمی در آماده سازی سیستم ایمنی بدن و تقویت آن ایفا می‌کند. خواب خوب، آرام و پیوسته به دفع مواد زائد از بدن کمک می‌کند.

از کار کردن با هرگونه دستگاه الکترونیکی همچون گوشی همراه و کامپیوتر و تماشای طولانی مدت تلویزیون از حداقل یک ساعت قبل از خواب تا حد امکان پرهیز کنید. این کار باعث می‌شود بتوانید خواب راحت و عمیقی را تجربه کنید و بدن شما بتواند در آرامش کامل تا صبح استراحت کند.

ملاحظات پس از واکسیناسیون

– ضرورت دارد فرد واکسینه شده پس از تزریق در مرکز درمانی تحت کنترل باشد تا از هر گونه واکنش شدید آلرژیک مصون بماند و پس از آنکه تشخیص داده شد که بدن به واکسن حساسیت نشان نداده، فرد می‌تواند محل را ترک کند.

– عوارض جانبی مانند احساس درد در محل تزریق و تب شایع است و جای نگرانی نیست، برخی عوارض جانبی دیگر مانند لرز و خستگی نیز ممکن است مشاهده شود اما طی چند روز برطرف می‌شود.

بایدها و نبایدهای واکسیناسیون کرونا چیست؟  

بهترین واکسن ساخته شده برای پیشگیری از بیماری کووید- ۱۹

بهترین واکسن برای پیشگیری از بیماری کووید -۱۹ در دسترس ترین واکسن است. میزان اثربخشی واکسن‌ها در پیشگیری از ابتلاء به بیماری کووید -۱۹ در مطالعات انجام شده ممکن است تا حدی متفاوت باشد. این تفاوت‌ها نباید در تصمیم گیری جامعه برای زمان تزریق واکسن تأثیرگذار باشد. نکته مهم این است که افراد واکسینه شده در صورت ابتلاء به بیماری کووید -۱۹ دچار مرگ و میر و عوارض جدی ناشی از بیماری نخواهند شد. با تزریق همه واکسن‌ها ممکن است عوارض جدی به صورت نادر بروز کند، اما عواقب ابتلاء به بیماری کووید -۱۹ از عوارض احتمالی و نادر واکسن‌ها بسیار بیشتر است و واکسیناسیون یک امر ضروری برای حفظ سلامت هر فرد و جامعه است.

اما، درباره زمان اثربخشی واکسن و زمان ماندگاری آن باید گفت ایمنی زایی واکسن دو تا سه هفته بعد از تزریق نوبت اول آغاز می‌شود و دو هفته بعد از تزریق نوبت دوم کامل می‌شود. بنابراین ریسک ابتلاء به بیماری کووید -۱۹ در روزهای ابتدایی بعد از تزریق واکسن وجود دارد و نباید نادیده گرفته شود. ماندگاری ایمنی در برابر ویروس کرونا بعد از تزریق واکسن‌های کووید -۱۹ مشخص نیست، اما انتظار می‌رود دو هفته بعد از کامل شدن واکسیناسیون، فرد واکسینه شده حداقل شش ماه در برابر ویروس کرونا ایمنی داشته باشد.

میزان اثربخشی واکسن‌های کووید- ۱۹

_ همه واکسن‌های کووید -۱۹ به طور قابل توجهی ریسک تشدید بیماری و مرگ و میر ناشی از بیماری کووید -۱۹ را در صورت ابتلاء کاهش می‌دهند. این واکسن‌ها ریسک ابتلاء (به صورت ناقل با علائم خفیف و یا بدون علامت) به بیماری کووید -۱۹ را نیز کاهش می‌دهند، با این وجود اطلاعات در مورد میزان اثربخشی واکسن‌های کووید -۱۹ در برابر سوش‌های نوپدید ویروس کرونا محدود است.

محدودیت سنی واکسن‌های کووید- ۱۹ موجود در بازار دارویی ایران

همه واکسن‌ها در کشور ما در سنین بالای ۱۸ سال می‌تواند تزریق شود، در برخی از کشورها با توجه به اینکه عوارض بسیار نادر واکسن آسترازنکا در خانم‌های جوان (سنین کمتر از ۵۰ تا ۵۵ سال) رخ داده است، تزریق این واکسن به صورت داوطلبانه در این سنین انجام می‌شود. لازم به ذکر است که واکسن آسترازنکا در دنیا بیشتر در سنین کمتر از ۵۵ سال و در خانم‌ها تزریق شده است، بنایراین یکی از دلایل مشاهده عوارض در این سنین را می‌توان واکسیناسیون بیشتر در این جمعیت دانست.

در سنین کمتر از ۵۵ سال منع مصرف برای دریافت واکسن آسترازنکا وجود ندارد و سازمان جهانی بهداشت مزایای تزریق این واکسن را در برابر خطر بروز عوارض بسیار نادر آن در سنین بالای ۱۸ سال بیشتر می‌داند. در صورت در دسترس بودن بهتر است در سنین کمتر از ۵۵ سال از واکسن‌هایی به جز واکسن آسترازنکا جهت پیشگیری از بیماری کووید -۱۹ استفاده شود.

موارد منع مصرف واکسن کووید- ۱۹

_ به طور کلی تزریق واکسن‌ها در زمان بیماری‌های حاد توصیه نمی‌شود، بنابراین تزریق واکسن در صورت بروز علائم حاد بیماری (تب، لرز، تهوع، بدن درد، درد شکم، اسهال، سوزش ادرار، دردپهلو) تا زمان بهبود علائم باید به تعویق بیفتد. در مورد بیماری‌های مزمن خودایمنی تزریق واکسن در فاز حاد بیماری توصیه نمی‌شود، زمانی که بیماری در حالت کنترل شده باشد و با نظر پزشک معالج می‌توان واکسن را تزریق کرد.

فرد واکسینه نیاز به قرنطینه ندارد

همه واکسن‌های کووید -۱۹ غیر زنده یا غیر فعال هستند و به هیچ وجه باعث ابتلاء به بیماری کووید -۱۹ و یا مثبت شدن تست PCR نمی‌شود، فرد واکسینه شده نیاز به قرنطینه ندارد، تزریق واکسن باعث مثبت شدن تست سرولوژی (آنتی بادی علیه ویروس کرونا) می‌شود.

امکان ابتلاء به بیماری کووید- ۱۹ بعد از تزریق واکسن

ایمنی زایی واکسن‌های کووید -۱۹ حدود دو هفته بعد از تزریق نوبت دوم کامل می‌شود. بنابراین در روزهای اولیه بعد از تزریق واکسن در صورت مواجهه با فرد آلوده احتمال ابتلاء وجود دارد، حتی بعد از اینکه ایمنی زایی واکسن به حداکثر برسد احتمال ابتلاء وجود دارد. با تزریق واکسن ریسک شدید شدن بیماری کووید -۱۹ در افراد واکسینه شده کاهش می‌یابد. با این وجود اثر بخشی واکسن‌ها ۱۰۰ درصد نیست و در صورت مواجهه پرخطر با افراد مبتلا، فرد واکسینه شده می‌تواند به صورت ناقل بدون علامت یا با علائم خفیف، بیماری را به اطرافیان خود انتقال دهد. بنابراین افراد واکسینه نیز باید فاصله گذاری اجتماعی و ماسک زدن را در اجتماع رعایت کنند.

عوارض تزریق واکسن کووید- ۱۹

– عوارض شایع در محل تزریق واکسن شامل قرمزی، خارش، حساسیت، درد، سفتی، تورم و احساس گرما است، درد مفاصل، بدن درد، ضعف، خستگی، لرز، کاهش اشتها، تهوع، سردرد، تب، لرز و کسالت نیز ممکن است بعد از تزریق رخ دهد. این عوارض ممکن است در بعضی مواقع تا هفت روز ابتدایی بعد از تزریق واکسن وجود داشته باشد. در صورتی که عوارض طی هفت روز اول بهبود پیدا نکند و یا تشدید شود با مراجعه به پزشک بهتر است بررسی‌های لازم انجام شود.

– در موارد نادر تزریق واکسن کووید -۱۹ باعث بروز واکنش حساسیتی شدید و سریع می‌شود (مجموعه‌ای از علائم افت فشار، کهیر، خارش، گرفتگی صدا، تورم لب‌ها و زبان، سرگیجه، اسهال). در برخی از موارد ممکن است واکنش‌های ازدیاد حساسیت به صورت 2 مرحله‌ای و طی یک تا ۷۲ ساعت مجدداً بروز نماید.

– در موارد بسیار نادر تا چند هفته بعد از تزریق هر واکسنی ممکن است فلج اعصاب صورت رخ دهد. معمولاً این عارضه برگشت پذیر است، در صورت وقوع بیمار باید به پزشک مراجعه کند.

بایدها و نبایدهای واکسیناسیون کرونا چیست؟  

– در موارد بسیار نادر (4 در هر ۱۰۰۰۰۰۰ نفر) تزریق واکسن آسترازنکا باعث بروز افت پلاکت و لخته خون در شریان‌ها و وریدها شده است. با توجه به اینکه عارضه بسیار نادر است تزریق واکسن در افراد بالای ۱۸ سال توصیه می‌شود.

– بیماران دچار هموفیلی، بیمار دچار افت پلاکت و بیمارانی که تحت درمان با داروهای ضد لخته خون (وارفارین، دابیگاتران، ریواروکسابان، اپیکسابان، انوکساپارین، دالتپارین و هپارین) ممکن است بعد از تزریق واکسن دچار خون ریزی‌های زیر پوستی شوند. در این بیماران نیز همانند سایر افراد بالای ۱۸ سال تزریق واکسن کووید -۱۹ توصیه می‌شود. تزریق واکسن در این افراد با مشورت پزشک معالج بهتر است انجام شود.

– در موارد نادر ممکن است تزریق واکسن باعث بروز تشنج شود. بیمارانی که در ریسک تشنج هستند بهتر است بعد از تزریق واکسن از نظر علائم عصبی پایش شوند و در صورت بروز علائم عصبی به مرکز درمانی مراجعه شود.

لزوم پایش برخی علائم بعد از تزریق واکسن کووید- ۱۹

– در صورتی که فرد واکسینه شده تا ۲۸ روز بعد از تزریق واکسن دچار تنگی نفس، درد قفسه سینه، درد در ناحیه شکم، سردی اندام‌های انتهایی، تاری دید، دوبینی، تشنج، اختلال تکلم، بی حسی اندام‌ها، پلژی، سردرد بسیار شدید و مداوم، تورم و درد و تغییر رنگ اندام‌های انتهایی و یا قرمزی به صورت نقاط خون ریزی دهنده زیر پوست شده باشد، مراجعه به مراکز درمانی توصیه می‌شود.

– در صورت بروز علائم ازدیاد حساسیت شدید و سریع بعد از تزریق واکسن (مجموعه‌ای از علائم افت فشار، کهیر، خارش، گرفتگی صدا، تورم لب‌ها و زبان، سرگیجه و اسهال) پاهای بیمار باید بالا نگه داشته شود و بیمار سریعاً به یک مرکز درمانی مجهز به امکانات احیا ارجاع داده شود. در برخی از موارد ممکن است واکنش‌های ازدیاد حساسیت به صورت دو مرحله‌ای و طی یک تا ۷۲ ساعت مجدداً بروز نماید. بنابراین بیمار طی ۷۲ ساعت بعد از وقوع عارضه باید از نظر هوشیاری، فشار خون، علائم پوستی و علائم تنفسی پایش شود.

– در صورت بروز تب بیش از ۴۰ درجه سانتی گراد بعد از تزریق واکسن مراجعه به مرکز درمانی توصیه می‌شود.

– بیماران دچار هموفیلی، بیمار دچار افت پلاکت و بیمارانی که تحت درمان با داروهای ضد لخته خون (وارفارین، دابیگاتران، ریواروکسابان، اپیکسابان، انوکساپارین، دالتپارین و هپارین) با مشورت پزشک معالج می‌توانند واکسن کووید -۱۹ را به صورت عضلانی دریافت کنند. محل تزریق واکسن را از نظر بروز خون ریزی‌های زیر پوستی پایش شود. در صورت بروز خون ریزی‌های زیر پوستی به پزشک مراجعه شود. درد و تورم ممکن است یک تا دو روز ابتدایی بعد از تزریق واکسن وجود داشته باشد اما در صورتی که این علائم تشدید شود و یا قرمزی پیش رونده در محل تزریق مشاهده شود بیمار باید به پزشک مراجعه کند.

– در صورت بروز علائم عصبی بعد از تزریق واکسن (کاهش سطح هوشیاری و یا پرش‌های عضلانی) مراجعه به مرکز درمانی توصیه می‌شود.

منع مصرف دارو قبل از تزریق واکسن

– برای پیشگیری از عوارض قبل از تزریق واکسن کووید -۱۹ بهتر است از استامینوفن، سایر داروهای مسکن و آنتی هستامین‌ها (هیدروکسی زین، سیتریزین، لوراتادین، دیفن هیدرامین و) استفاده نشود. اگر بیمار از قبل داروهای فوق را استفاده می‌کرده است، نیازی به قطع دارو وجود ندارد. در صورت بروز علائم تب و لرز و بدن درد بعد از تزریق واکسن می‌توان از استامینوفن و یا داروهای مسکن (تحت نظر پزشک) استفاده کرد، در صورت بروز واکنش‌های پوستی بعد از تزریق واکسن بهتر است با پزشک مشورت شود.

بایدها و نبایدهای واکسیناسیون کرونا چیست؟  

عملکردهایی برای کاهش ریسک عوارض نادر واکسن کووید- ۱۹

– برای پیشگیری از عوارض نادر واکسن استفاده از هیچ دارویی (آسپرین، داروهای ضد لخته خون) توصیه نمی‌شود.

– بهتر است فرد دریافت کننده واکسن برای حفظ حجم داخل عروقی روز تزریق واکسن مایعات به میزان کافی مصرف کرده باشد. در صورت بروز علائم ازدیاد حساسیت شدید (مجموعه‌ای از علائم افت فشار، کهیر، خارش، گرفتگی صدا، تورم لب‌ها و زبان، سرگیجه و اسهال طی 4 ساعت اولیه پس از تزریق) پاهای بیمار باید بالا نگه داشته شود و بیمار سریعاً به یک مرکز درمانی مجهز به امکانات احیا ارجاع داده شود.

– بیماران دچار هموفیلی، بیمار دچار افت پلاکت و بیمارانی که تحت درمان با داروهای ضد لخته خون (وارفارین، دابیگاتران، ریواروکسابان، اپیکسابان، انوکساپارین، دالتپارین و هپارین) جهت کاهش خطر خون ریزی های زیر پوستی باید در محل تزریق واکسن حداقل 2 تا 5 دقیقه کمپرس قرار دهند.

تداخل واکسن‌های کووید- ۱۹ با داروها

– توصیه می‌شود برای حفظ اثربخشی واکسن‌ها، حداقل فاصله زمانی ۱۴ روز بین تزریق واکسن کووید -۱۹ و سایر واکسن‌ها رعایت شود.

– اغلب داروها هیچ تداخلی با واکسن‌های کووید -۱۹ ندارد. بیمارانی که دچار بیماری‌های مزمن هستند بیماران دچار مشکلات قلبی، کلیوی، کبدی، روماتولوژیک، دیابت، بدخیمی به هیچ عنوان نباید بدون مشورت پزشک خود داروهای مصرفی را تغییر دهند و یا قطع کنند. در برخی موارد خاص و به ندرت، با مشورت و صلاحدید پزشک معالج ممکن است نیاز باشد فاصله زمانی بین تزریق واکسن و برخی داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی وجود داشته باشد. بیمارانی که تحت پیوند اعضا و یا شیمی درمانی قرار گرفته‌اند در مورد زمان تزریق واکسن بهتر است با پزشک معالج خود مشورت کنند.

منع تزریق واکسن‌های کووید- ۱۹ در دوران بارداری و شیردهی

– تزریق واکسن‌های اسپوتنیک، سینوفارم و کووکسین بهارات در دوران بارداری و شیردهی به دلیل محدود بودن اطلاعات توصیه نمی‌شود. خانم‌های باردار و شیرده در مورد تزریق واکسن آسترازنکا باید با پزشک خود مشورت کنند.

– – در صورتی که فرد واکسینه شده قصد بارداری داشته باشد نیازی به تأخیر در اقدام به بارداری وجود ندارد. همه واکسن‌های کووید -۱۹ غیر زنده و غیر فعال هستند و به نظر نمی‌رسد مشکلی برای جنین ایجاد کند.

– در صورتی که خانم‌ها بعد از تزریق واکسن متوجه بارداری شوند جای نگرانی وجود ندارد.

چه مواد غذایی بیشتر بخوریم؟

برخی از پزشکان تاکید دارند برای دریافت واکسن کرونا و مقابله با عوارض احتمالی آن با تغذیه مناسب باید بدن آمادگی لازم را داشته باشد، اگر چه برای دریافت واکسن به رژیم غذایی ویژه‌ای نیاز نیست ولی اگر از پیش کمبودهای تغذیه‌ای وجود داشته باشد ممکن است نتیجه مطلوب را از دریافت واکسن نداشته باشید.

زمان واکسیناسیون نباید ناشتا باشید، ممکن است زمان تزریق واکسن دچار سرگیجه یا افت فشار شده و غش کنید؛ برای جلوگیری از بروز این مشکلات در هنگام واکسن زدن، قبل و بعد از واکسیناسیون مقدار زیادی آب و مایعات بنوشید، تأمین آب بدن به میزان کافی قبل و بعد از تزریق واکسن کووید ۱۹ بسیار مهم است. مصرف مایعات کافی نه تنها سبب عملکرد بهتر بدن در شرایط واکسیناسیون می‌شود، بلکه از افت فشار خون در افرادی که معمولاً ترس از آمپول و یا واکسن دارند نیز جلوگیری می‌کند.

متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند در صورت ضعف و بی حالی پس از واکسیناسیون، منابع غذایی حاوی B۱، B۶ و B۱۲ شامل غلات کامل، گوشت، تخم مرغ و شیر و لبنیات و شربت عسل با کنترل قند خون در افراد دیابتیک و بیماران سرپایی، به کنترل ضعف و بی حالی کمک می‌کنند؛ افزودن دارچین و زنجبیل و سیاهدانه به غذاها در این موارد توصیه می‌شود.

مواد مغذی تقویت کننده سیستم ایمنی: خوردن غذای بسیار مغذی حاوی انواع ویتامین‌ها و مواد معدنی به ویژه زینک و ویتامین C به سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند. البته این به آن معنی نیست که مصرف مکمل‌ها سبب عملکرد بهتر واکسن می‌شود، منابع غذایی ریز مغذی‌ها عبارتند از انواع میوه و سبزی تازه فصل و لبنیات.

آب و مایعات فراوان: تأمین آب بدن به میزان کافی قبل و بعد از تزریق واکسن کووید بسیار مهم است. مصرف مایعات کافی نه تنها سبب عملکرد بهتر بدن در شرایط جدید واکسیناسیون می‌شود، بلکه، سبب می‌شود از افت فشار افرادی که معمولاً ترس از آمپول و یا واکسن دارند نیز جلوگیری کند. افرادی که به بیماری‌های قلبی عروقی، فشار خون بالا یا بیماری‌های ریوی مبتلا هستند، در خصوص میزان مصرف مایعات باید با پزشک خود مشورت کنند. مواد غذایی آبدار مانند میوه‌ها، سبزیجات، انواع سوپ و آبگوشت علاوه بر کمک به تأمین آب بدن، سیستم ایمنی بدن را نیز تقویت می‌کند. همچنین در صورت ایجاد تب بعد از واکسیناسیون، توصیه می‌شود مایعات به میزان فراوان نوشیده شود.

بایدها و نبایدهای واکسیناسیون کرونا چیست؟  

از چه موادغذایی پرهیز کنیم؟

از مصرف غذاهای فرآوری شده نه فقط هنگام تزریق واکسن، بلکه در تمام طول سال پرهیز کنید، از روغن‌های گیاهی مانند روغن ذرت، روغن سویا و سایر مواد غذایی فرآوری شده (مانند فست فود، غذاهای سرخ شده و غذاهای کنسروی) که معمولاً در بدن ایجاد التهاب می‌کنند، اجتناب کنید.

کد خبر 512466


قبل و بعد از واکسن کرونا چه کنیم ؟

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، میلیون‌ها نفر در سراسر دنیا در حال حاضر علیه بیماری کرونا واکسینه شده‌اند، و با این کار همه ما کم‌کم به زندگی عادی و انجام فعالیت‌هایی که از انجام آنها با افرادی که دوست‌شان داریم و لذت می‌بریم ، نزدیک‌تر می‌شویم.

بسیاری از افراد هنوز منتظر واکسن هستند و واکسیناسیون برایشان دیرتر اتفاق خواهد افتاد ، ولی همچنان سوالات زیادی درباره روند و نحوه واکسیناسیون و آنچه که در انتظارشان است ، دارند.

در حال حاضر، افرادی که مشکلات سلامتی زیر را دارند، نباید واکسن کرونا بزنند تا از بروز هرگونه عوارض جانبی احتمالی جلوگیری شود:

اگر سابقه عکس‌العمل‌های آلرژیک شدید به هر یک از محتویات واکسن کرونا دارید .
اگر درحال حاضر بیمار هستید یا علائم کرونا دارید ( البته پس از بهبودی و تایید پزشک می‌توانید واکسینه شوید ) .

برای تزریق واکسن به رژیم غذایی ویژه ای نیاز ندارید اما لازم است با مواد غذایی که به سلامت و افزایش کارایی سیستم ایمنی بدن در زمان واکسیناسیون کمک می کند آشنا شوید تا بتوانید علایم و عوارض احتمالی ناشی از واکسیناسیون را به حداقل رسانده و سیستم ایمنی خود را تقویت کنید .
قبل و بعد از واکسن کرونا چه کنیم ؟اما نکات کلیدی که باید قبل و بعد از واکسن کرونا بدانیم .
1- زمان تزریق واکسن ناشتا نباشید
در هنگام واکسن زدن ، لازم است صبحانه یا میان وعده ساده ای مصرف کنید و شب قبل از واکسیناسیون نیز غذای سبک مانند سوپ حاوی مرغ ، سبزی های سبز تیره تازه (اسفناج ، جعفری ، کلم بروکلی) میل کنید. این موضوع به ویژه در مورد افرادی که ترس از آم‍‍پول زدن دارند باید رعایت شود. مصرف شیر ، میوه، تخم مرغ ، لقمه نان و پنیر (همراه با سبزیجات مثل گوجه فرنگی یا خیار و …) به عنوان صبحانه یا میان وعده قبل از تزریق واکسن توصیه می شود.

2- قبل از تزریق واکسن خواب خوب و راحتی داشته باشید
 شب قبل از واکسیناسیون خواب خوب و راحتی داشته باشید . خواب کافی و آرام یکی از رازهای سلامت و طول عمر انسان همراه با زندگی با نشاط است و نقش مهمی در آماده سازی سیستم ایمنی بدن و تقویت آن ایفا می کند. خواب خوب ، آرام و پیوسته به دفع مواد زاید از بدن کمک می کند. 

3 – قبل از تزریق واکسن ، شیر – میوه – تخم مرغ – به عنوان صبحانه با یک میان  مصرف کنید 
مصرف شیر ، میوه ، تخم مرغ ، لقمه نان و پنیر (همراه با سبزیجات مثل گوجه فرنگی یا خیار و …) به عنوان صبحانه یا میان وعده قبل از تزریق واکسن توصیه می شود.

4- شب قبل از واکسیناسیون از غذای سبک استفاده کنید 
برای جلوگیری از بروز این مشکلات در هنگام واکسن زدن ، لازم است شب قبل از واکسیناسیون غذای سبک مانند سوپ حاوی مرغ ، سبزی های سبز تیره تازه مثل  (اسفناج ، جعفری ، کلم بروکلی ) میل کنید.
قبل و بعد از واکسن کرونا چه کنیم ؟5- بین خوردن شام و خوابیدن دو ساعت زمان را رعایت کنید 
مصرف غذاهای ساده و سبک می تواند زمینه ساز یک خواب خوب باشد. سعی کنید بین مصرف شام و زمان خواب حدود دو ساعت فاصله باشد. همچنین مصرف یک لیوان شیر گرم به داشتن یک خواب راحت کمک می کند.

6- مقدار زیادی آب و مایعات بنوشید 
قبل و بعد از واکسیناسیون مقدار زیادی آب و مایعات بنوشید ، تامین آب بدن به میزان کافی قبل و بعد از تزریق واکسن کووید-۱۹ بسیار مهم است. مصرف مایعات کافی نه تنها سبب عملکرد بهتر بدن در شرایط واکسیناسیون می شود، بلکه از افت فشار خون در افرادی که معمولا ترس از آمپول و یا واکسن دارند نیز جلوگیری می کند.

7- قبل از تزریق واکسن از مصرف نوشیدنی شیرین و نوشابه پرهیز کنید
توجه کنید که نوشیدنی های شیرین مانند آب میوه هایی که دارای قند افزوده هستند و شربت های خیلی شیرین ، نوشابه های گازدار و بطور کلی همه نوشیدنی های خیلی شیرین موجب تضعیف سیستم ایمنی و اختلال در عملکرد آن می شوند.

8- قبل و بعد از تزریق واکسن کرونا غذاهای ضد التهاب مصرف کنید
مصرف بیشتر غذاهای تازه و طبیعی مانند میوه ها ، سبزی ها ، ماهی های چرب ، آجیل و مغز دانه ها به کارکرد بهتر سیستم ایمنی کمک و التهاب کمتری در بدن ایجاد می کند. مصرف غذاهای ضد التهاب قبل و پس از تزریق واکسن می تواند کمک کننده باشد. اضافه کردن چاشنی هایی مثل زنجبیل ، نعناع فلفلی ، دارچین ، فلفل ، زرد چوبه ، سیر و پیاز در تهیه غذا به دلیل خاصیت ضد التهابی توصیه می شود. 
قبل و بعد از واکسن کرونا چه کنیم ؟9- غذاهای با ویتامین های a / c / d مصرف کنید .
ویتامین D تنها ویتامینی است که به مقدار لازم از منابع غذایی تامین نمی شود و براساس دستورالعمل های وزارت بهداشت، لازم است ماهانه یک عدد مکمل ۵۰ هزار واحدی برای تقویت سیستم ایمنی بدن (جز در مادران باردار که دوز روزانه ۱۰۰۰ واحدی دریافت می نمایند) مصرف شود. سایر ویتامین ها و املاح معدنی مورد نیاز بدن با رعایت تعادل و تنوع در برنامه غذایی و استفاده از گروه های غذایی اصلی شامل گروه نان و غلات (بویژه سبوس دار)، گروه میوه ها ، گروه سبزی ها ، گروه شیر و لبنیات ، گروه گوشت و تخم مرغ و حبوبات تامین می شود و نیازی به استفاده از مکمل های ویتامینی نیست.

10- از غذاهای فست فودی – شور و چرب خودداری کنید 
مصرف فست فودها ، غذاهای چرب ، سنگین و پرنمک و تنقلات شور و نوشیدنی های خیلی شیرین موجب تضعیف سیستم ایمنی شده و زمینه را برای ابتلا به بیماری ها از جمله کرونا فراهم می کند و همواره باید از مصرف بی رویه آنها اجتناب شود . توصیه می شود به منظور عملکرد بهتر سیستم ایمنی بدن ، قبل و پس از واکسیناسیون از مصرف این گونه غذاها خودداری کنید .

11- مصرف کافی سبزی و سالاد و میوه داشته باشید 
مصرف روزانه 5-3 واحد از گروه سبزی ها و 4-2 واحد از گروه میوه ها ، آنتی اکسیدان ها شامل روی ، سلنیم ، ویتامین A و ویتامین C را که برای عملکرد بهتر سیستم ایمنی لازم هستند را تامین می کند. مصرف کافی سبزی ، سالاد و میوه قبل و پس از واکسیناسیون همراه با وعده های غذایی و در میان وعده ها توصیه می شود.

12- استفاده نکردن از کامپیوتر – گوشی همراه و حتی تلویزیون یک ساعت قبل از خواب 
 شب قبل از واکسیناسیون خواب خوب و راحتی داشته باشید . بنابراین از کار کردن با هر گونه دستگاه الکترونیکی همچون گوشی همراه و کامپیوتر و تماشای طولانی مدت تلویزیون از حداقل یک ساعت قبل از خواب تا حد امکان پرهیز کنید. این کار موجب می شود بتوانید خواب راحت و عمیقی داشته باشید و بدن شما در آرامش کامل تا صبح استراحت کند.
قبل و بعد از واکسن کرونا چه کنیم ؟راهکارهای تغذیه ای برای مقابله با برخی عوارض احتمالی ناشی از واکسیناسیون :
عوارض ناشی از واکسن به طور معمول از ۱۲ ساعت تا کمتر از هفت روز بعد از تزریق واکسن به طور متغیر و خفیف در بعضی افراد ممکن است رخ دهد و در موارد بسیار نادر برخی عوارض ممکن است یک ماه بعد از واکسیناسیون بروز یابد ، در صورت ایجاد تب ، مایعات و غذاهای آبدار به میزان فراوان نوشیده و میل شود ، رژیم غذایی حاوی میوه (موز ، آلو ، زرد آلو ، طالبی ، کیوی ، پرتقال ) ، سبزی ها (اسفناج ، جعفری ) ، حبوبات ، نان و غلات سبوس دار ، هویج ، کدو حلوایی ، گوجه فرنگی و سیب زمینی ) برای تامین پتاسیم ناشی از تعریق زیاد در تب توصیه می شود.  همچنین مصرف منابع غذایی ویتامین های گروه B از جمله سبزی ها به ویژه برگ سبز و میوه ها ، شیر و لبنیات (ماست ، پنیر ، دوغ ، کشک )، گوشت ، دل و جگر ، زرده تخم مرغ ، غلات سبوس دار ، حبوبات و مغزها فراموش نشود.

در صورت داشتن بدن درد و خستگی مصرف منابع غنی از امگا 3 مانند ماهی بویژه ماهی های چرب، گردو، تخمه آفتابگردان و سایر مواد غذایی که خاصیت ضد التهابی دارند و مصرف منابع غذایی منیزیم شامل سبزی های برگ سبز ، تخمه کدو ، غلات کامل و حبوبات، بادام زمینی، شکلات تلخ و کاکائو توصیه می شود. مصرف ترکیبات حاوی کافئین مانند چای سیاه، چای سبز و قهوه، در حد دو فنجان در روز به رفع خستگی و دردهای منتشر بدن کمک می کند.